امام صادق سلام الله علیه:
مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَیْتِهِ مُدَّ لَهُ فى عُمُرِهِ؛
هر کس به شایستگى در حق خانوادهاش نیکى کند، عمرش طولانى مىشود.
فصل امتحانات و روزهای امتحان به ویژه در برخی مقاطع تحصیلی برای دانشآموزان سرنوشتساز است و اگر موفق شوند نمرات مناسبی را کسب نمایند، برای ورود به رشتهی تحصیلی مورد نظر و همچنین تحصیل در مدرسهی متناسب شانس بیشتری خواهند داشت. همانطور که دانشآموزان در مورد نحوهی مطالعه و آمادگی برای امتحان و همچنین مباحث دروس نیاز به آموزش و راهنمایی دارند، در مورد تغذیه و استراحت مورد نیاز در فصل امتحان نیز بهتر است راهنمایی شوند تا بهترین نتیجه را از تلاش و زحمات یکسال تحصیل و مطالعهی خود بگیرند.
شاید اینطور به نظر برسد که تغذیهی مناسب و یا استراحت در شب امتحان و یا روزهای قبل آن فقط تا حدی اهمیت دارد و اگر کمی هم سهلانگاری وجود داشته باشد، طی روزهای بعد قابل جبران است، اما بارها مشاهده کردهایم که افراد آمادگی زیادی برای امتحان داشتهاند اما چون قبل از شروع امتحان تغذیه یا استراحت کافی و مناسب نداشتهاند، حین امتحان با اضطراب، ضعف و ... مواجه شده و نتوانستهاند به میزانی که تلاش کردهاند از امتحان نتیجه بگیرند. در نظر داشته باشید که مغز انسان باید آمادگی کامل را داشته باشد تا در حین جلسه امتحان بتوان به خوبی نکات را به یاد آورد و از مطالبی که در خاطرمان هست، بهترین نتیجه را بگیریم.
با توجه به اینکه فصل امتحانات دانشآموزان و دانشجویان به تازگی شروع شده است، ما هم امروز در این مطلب به موضوع تغذیه مناسب در روزهای امتحان پرداختهایم تا دانشآموزان و دانشجویان گرامی بهترین نتیجه را از آزمون خود بگیرند.
شاید بهترین تاثیری که تغذیه صحیح میتواند در روزهای امتحان داشته باشد، بالا بردن قدرت تمرکز هم برای یادگیری و هم در طی جلسه امتحان است.
در ادامه نکات قابل توجه و همچنین مواد غذایی بسیار مفید در ایام امتحانات را بررسی خواهیم کرد:
مصرف قندهای طبیعی و سالم به جای قند مصنوعی
به طور کلی جایگزین کردن قندهای طبیعی در زمانهای دیگر نیز توصیه میشود و بهتر است قندهای طبیعی را به جای قند و شکر مصرف کنید. قندهای مصنوعی پس از مصرف طی چند دقیقهی ابتدایی به دلیل ایجاد تغییرات سریع در سطح قند خون انرژی زیادی به بدن وارد میکنند اما در نهایت موجب خستگی زودرس و کسالت و عدم تمرکز خواهد شد.
بهترین جایگزین برای قند و شکر، عسل طبیعی، انجیر خشک، خرما، کشمش، مویز، توت خشک و ... است؛ توجه به این نکته میتواند تا حد زیادی به فرد کمک کند تا هم بدن سالمتری داشته و هم برای امتحان آمادهتر باشد. دقت داشته باشید که حتی مصرف قندهای طبیعی نیز باید به اندازه باشد و مصرف زیاد و بیش از حد میوههایی که حاوی قند طبیعی است، میتواند منجر به کبد چرب شود.
پرهیز از غذاهای سنگین در روزهای امتحان
بهتر است دانشآموزان و دانشجویان، شبها و روزهای قبل از امتحان از غذاهای سنگین مانند خورشهای ایرانی که معمولا با روغن زیادی طبخ میشود پرهیز کنند، زیرا این نوع غذاها دیرهضم بوده و موجب خوابآلودگی و عدم تمرکز خواهد شد.
کنترل مصرف قهوه و پرهیز از نوشابهها
نکتهی بسیار مهم دیگر کنترل مصرف قهوه و پرهیز از نوشیدن نوشابههاست. دقت داشته باشید که در این ایام تنها میزان کمی قهوه مصرف نموده و به طور کلی بهتر است در دورهی امتحانات استفاده نشود. این نوع نوشیدنیها سطح استرس و اضطراب را بالا میبرد و نظم خواب را بههم میریزد؛ به همین علت ممکن است با مشکل عدم تمرکز و همچنین بیدقتی طی مدت زمان امتحان مواجه شوید.
بهترین خوراکیها در روزهای امتحان و قبل آزمون
تغذیه صحیح و مصرف غذاهای مقوی همیشه مفید است و فقط به دوره امتحان محدود نمیشود؛ در دنیای امروز که آگاهی زیاد بوده و آزمایشهای زیادی در مورد تاثیر هریک از مواد غذایی صورت گرفته است، بهتر است سبک تغذیهای سالمتری را برای زندگی خود در نظر بگیریم. در ادامه به برخی مواد غذایی بسیار مفید اشاره خواهیم کرد:
تاثیر توتها بر سلامتی بدن
توتها مانند توت سفید و سیاه، توت فرنگی و شاهتوت به دلیل اینکه دارای ترکیبات فلاونوئیدی به نام آنتوسیانین است (همان آنتیاکسیدانهای موجود در شکلات تلخ و چای) با افزایش جریان خونرسانی به مغز، بهبود سلولهای عصبی و جلوگیری از التهاب به سلامت مغز و همچنین افزایش عملکرد آن کمک میکند. در نهایت موجب افزایش سرعت پاسخدهی مغز و دقت بالای فرد میشود. طی برخی مطالعات تاثیر این نوع میوهها بر بهبود عملکرد حافظه تایید شده است.
خواص جادویی مرکبات
مرکبات از جمله پرتقال و گریپ فروت و همچنین نوشیدن آب مرکبات نیز موجب بهبود عملکرد ذهن میشود. این میوهها نیز منبع غنی فلاونوئیدها هستند و میتوانند برای میانوعده نیز مناسب باشند. این میوهها را همراه با منبعی از پروتئین و چربی سالم مانند آجیلها مخلوط کنید و میل فرمایید.
مزیت مصرف شکلات تلخ
شکلات تلخ منبعی غنی از فلاونوئید بوده و در کاهش فشار خون، کنترل و تنظیم قند خون، بهبود جریان خونرسانی به قلب و مغز بسیار موثر است. شکلات تلخ به دلیل تحریک فعالیت عصبی مغز موجب لذت و بهتر شدن خلق و خو شده و در نهایت میزان استرس و اضطراب را کاهش داده و تاثیر بسیار مثبتی روی حافظه خواهد داشت. شکلات تلخ به دلیل وجود فلاوانولها و آهنرسانی به بدن میتواند تا حد زیادی توانایی مغز را در پاسخ و واکنش به بیماریها و آسیبها تقویت کند. مصرف 20 تا 30 گرم از آن در روز که بیش از 70% تلخ باشد، انتخاب خوبی بوده که حاوی قند کم و چربی مناسبی است.
فواید شگفتانگیز آجیل
همانطور که میدانید آجیل سرشار از مواد مغذی بوده و منبع خوبی از چربی، پروتئین و فیبر سالم است و میتواند انرژی لازم برای حضور در یک جلسهی طولانیمدت مانند امتحان را برای شما فراهم کند. علاوه بر آن، آجیل دارای مقادیر مناسبی ویتامین E و منیزیم است. مهمترین تاثیر آجیل این است که قدرت تحلیل و آنالیز مغز و تفسیر اطلاعات کلامی را بالا میبرد و طی تحقیقات دیگری مشخص شده که مصرف آن مدت زمان واکنش و پاسخدهی مغز را بهبود میبخشد.
فواید بینظر مصرف تخم مرغ
میگویند تخم مرغ به دلیل مواد مغذی سرشاری که دارد به نام مولتیویتامین طبیعت شناخته میشود. مواد مغذی تخممرغ از جمله ویتامین B12، سلنیوم و ... به ویژه در عملکرد مغز مفید و موثر است. به طور کلی تخممرغ مقدار کمی از بیشتر ویتامینهای مورد نیاز بدن در یک روز را دارد. این مواد مغذی به هماهنگی، شناخت، حافظه و سلامت عصبی و یادگیری در کوتاهمدت کمک میکند.
خواص ماهی برای بدن
همانطور که همیشه معمولا میشنویم ماهی یکی از غذاهای سرشار از مواد مغذی و دارای مقادیر مناسبی ویتامین B12، سلنیوم، امگا 3، پروتئین، ویتامین D و ... است؛ اثبات شده است که ماهی عملکرد حافظه و سلامت مغز را بالا میبرد و از زوال ذهن در سنین بالاتر جلوگیری میکند. البته میبایست مصرف ماهی به اندازه باشد و بیش از حد استاندارد مصرف نشود. به طور کلی میتوان گفت ماهی حاوی مواد مغذی زیادی بوده که معمولا هم مردم در تغذیه روزانه این مواد را به اندازه کافی دریافت نمیکنند.
مهم ترین نکته برای آمادگی امتحانان
در نظر داشته باشید هریک از غذاهای گفته شده میبایست به اندازه مناسب مصرف شود. با توجه به رژیم غذایی هر فرد و نوع بدن او، میزان استفاده از هریک از مواد غذایی تا حدی میتواند متفاوت باشد.
در نظر داشته باشید روحیهی مثبت، میتواند همه چیز را تغییر دهد زیرا موجب تلاش مستمر و برنامهریزی دقیق شما و خودباوری در راه رسیدن به موفقیت خواهد شد. علاوه بر آن استقامت و روحیهای خستگی ناپذیر به شما کمک میکند که مسیر خود را قدم به قدم تا رسیدن به هدف نهایی دنبال کنید. این جملهی ادیسون را فراموش نکنید:
«بسیاری از شکستهای زندگی به این دلیل بوده که افراد متوجه نبودند زمانی که تسلیم شدند، چقدر به موفقیت نزدیک بودند.»
