امام صادق سلام الله علیه:
مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَیْتِهِ مُدَّ لَهُ فى عُمُرِهِ؛
هر کس به شایستگى در حق خانوادهاش نیکى کند، عمرش طولانى مىشود.
بزرگسالی برای دختران نوجوان میتواند سردرگم کننده باشد. البته این موضوع با توجه به بلوغ جــنسی دختران تغییرات جسمی و روحی که در این مدت رخ میدهد تعجب آور نیست. از این گذشته، حرکت از دنیای کودکی به دنیای بزرگسالان نیازمند ایجاد یک تعادل اصولی است. در اینجا چند نکته برای کمک به دختران نوجوان در درک آنچه با آنها روبهرو هستند، آورده شده است. مهمترین چیزی که باید به خاطر بسپارید این است که تنها نیستید. شما از دوران نــوجــوانی عبور میکنید همانطوری که پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگتان از آن عبور کردند.
نشانهها و علائم بلوغ برای دختر نوجوان
یکی از مهمترین تغییراتی که هر دختر نوجوانی آن را تجربه میکند، تغییرات زیاد جسمانی است. دوره تغییرات از 8 سالگی آغاز میشود. معمولاً دختران نوجوان زودتر از پسران این تغییرات جسمی را تجربه میکنند و این مهم به نژاد، وراثت، آب و هوا، تغذیه، شرایط فرهنگی، روابط عاطفی و تغذیهای بستگی دارد.
عمده این تغییرات از رشد جوانه نوک سینه، افزایش وزن، قد و رشد موهای ناحیه تناسلی و زیر بغل شروع میگردد و با آغاز ســیکل قاعدگی کامل میشود. قاعدگی نیز از سن ۹ تا ۱۶ یا ۱۷ سالگی اتفاق میافتد. برای شروع قاعدگی حداقل وزن دختران باید به ۴۵ کیلوگرم برسد، زیرا ثابت شده دخترانی که خیلی لاغر هستند دیرتر قاعده میشوند. البته در کنار همه تغییرات مسئله رشد قدی هم بسیار چشمگیر است. دختران نوجوانی که والدین بلند قدی دارند، معمولاً قدشان بلند میشود اما آنهایی که والدینشان کوتاه قد هستند، تا حد معینی رشد قدی را تجربه خواهند کرد.
بلوغ روحی برای دختران نوجوان شرایط سختی را به دنبال خواهد داشت. آنها ممکن است مواردی مانند نشانه های حساسیت و زود رنجی را از خود بروز دهند و یا احساساتی مانند عصبانیت، هیجانات کنترل نشده، احساس افــسردگی در نوجوانان، احساس تنهایی، احساس متفاوت بودن و طرد شدگی، عدم برقراری ارتباطات درست، بیقراری، نداشتن اعتمــاد به نفس و یا اعتماد به نفس کاذب، احساس استقلال، تمایل شدید به مستقل بودن، عدم تمایل به شنیدن نظرات دیگران و بحرانهایی به خصوص در مورد جایگاه اجتماعی را تجربه کنند. البته با توجه به فرهنگ هر خانواده و نحوه برخورد با دختر نوجوان، این مهم میتواند از شدت کمتر و یا بیشتری برخوردار باشد.
یکی از راههایی که کمک میکند دختر نوجوان با بحــران نوجوانی پیش روی خود ارتباط بهتری برقرار کند، آموزش از طریق والدین است. والدین باید بتوانند از قبل دختران را با مسائل مختلفی که قرار است در دورههای زندگی، آن را تجربه کنند، آشنا سازند. با آموزش اصولی و درست، دختر نوجوان آگاهانه وارد دوران بلوغ میشود و نسبت به همسالان خود از شرایط بهتری برخوردار خواهد بود.
والدین باید بتوانند با دختر نوجوان خود ارتبــاط موثر و موفق برقرار کنند. سرکوب کردن و یا دادن آزادیهای بیش از حد میتواند برای یک دختر خطر آفرین باشد. والدین باید بتوانند اصول ارتباطی صحیح را به خصوص با جنس مخالف و روابــط دختر و پسر، به دختر نوجوان خود آموزش دهند. از طرفی دیگر آزادیهای داده شده باید کنترل شده باشد تا دختر بتواند از این آزادی چیزهای زیادی بیاموزد و تجربه خوبی برای ورود به بزرگسالی را کسب کند. البته بخشی از ارتباطات یک نوجوان با همسالان خود است. والدین باید شناخت خوبی روی دوستان دختر خود داشته باشند. البته این شناخت باید از روی صمیمت و ارتباطی دو طرفه باشد تا در آینده خود دختر بخواهد همه دوستانش را به والدین معرفی کند، نه این که آنها را مخفی کند.
هر دختری دوران بلوغ متفاوتی را تجربه میکند. ممکن است دختران مشکلات فراوانی برای خود، خانواده و دوستانشان ایجاد کنند که برخورد اصولی با مشکلات پیش آمده نیازمند تدبیر والدین است. والدین نباید هرگز با داد و فریاد و یا حتی بدتر از آن با برخورد فیزیکی پاسخی به اشتباهات دختر خود بدهند. باید به او گوشزد کنند که کارش اشتباه بوده و با صحبت کردن و ارائه راه حلهای منطقی به او در رفع اشتباهش کمک کنند. اینگونه دختر مهارت حل مسئــله را میآموزد و اینکه در بزرگسالی چگونه به تنهایی مسائلش را مدیریت کند.
دختران در دوران بلوغ سؤالات مختلفی از جمله سوال درباره مسائل جنسی و جنس مخالف خود در ذهنشان ایجاد میشود. ممکن است پاسخ سؤالات خود را از منابع نامعتبری مثل همسالان و یا اینترنت پیدا کنند. بهترین کار این است که والدین حتی از زمان کودکی در مورد تــربیت جنسی کودکان خود تدابیر لازم را داشته باشند و در مورد این دست از مسائل با دختران خود صحبت کنند. روانشناسان معتقدند گرچه توضیح دادن در خصوص این مسائل اندکی مشکل و آمیخته به حیاست، اما آگاهی داشتن هر دو طرف یعنی والدین و فرزندان درباره این موضوع حساس بسیار با اهمیت بوده و نمیتوان گفت که صبر میکنیم فرزندانمان، خودشان بزرگ شده و با این مسائل روبهرو شوند.
نباید فراموش کنیم مقتضیات زندگی صنعتی موجب شده تا فاصله ازدواج و دوران بلوغ افزایش یافته و فرزندان علاوه بر این که در این فاصله در برابر انواع و اقسام محرکها و منابع اطلاعاتی همچون تلویزیون، ماهواره و اینترنت قرار دارند، این فرصت را نیز دارند که آگاهانه این مسیر را طی کرده و برای ازدواج مهیا شوند. اما این فرصت، تیغ دو دم است که در صورت ناآگاهی موجب میشود خطرات بسیاری پیش روی نوجوانان و جوانان ما قرار گیرد. با مدیریت، تدبیر و همراهی والدین، دختران نوجوان میتوانند هر بحرانی را به راحتی پشت سر بگذارند و دوران بزرگسالی را تجربه کنند.
اگر دختر نوجوان ما سؤالاتی داشت که پاسخش را نمیدانستیم چه کاری باید انجام دهیم؟
در صورتی که والدین به درستی پاسخ پرسشی را ندانند باید بگویند سعی میکنند پاسخ این پرسش را پیدا کنند. میتوانید از یک مشاوره کمک بگیرید تا پاسخ درست را به شما بگوید.
چگونه روی بیرون رفتن دختر نوجوان خود کنترل داشته باشیم تا آسیبی نبیند؟
بیرون رفتنها ایرادی ندارد به شرط اینکه شما دقیقاً بدانید که با چه کسانی بیرون میرود و کجا میرود. وقتی بیرون میرود حتما یک تلفن همراه در اختیار او بگذارید تا در صورت بروز مشکل بتواند با شما تماس بگیرد و شما هم در صورت نیاز بتوانید به راحتی به او دسترسی داشته باشید.
نویسنده :دکتر فرزاد طباطبایی
